Odpowiedz 
 
Ocena wątku:
  • 0 Głosów - 0 Średnio
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Józef Karge – Kawalerzysta Unii
Autor Wiadomość
Akab Offline
Forumowicz

Liczba postów: 2
Dołączył: 2020
Post: #1
Józef Karge – Kawalerzysta Unii
Józef Karge – Kawalerzysta Unii

Józef Karge urodził się w 1823 roku w Olędrach Terespolskich pod Opalenicą, lub Poznaniu w Wielkim Księstwie Poznańskim. Urodził się w zamożnej rodzinie włościańskiej . Edukację pobierał najpierw w liceum Marii Magdaleny w Poznaniu, gdzie osiągnął bardzo dobre wyniki w nauce i interesował się językami obcymi .Po jego ukończeniu rozpoczął studia na Uniwersytecie Wrocławskim na wydziale Filologicznym. W 1840 roku udaje się na wykłady Adama Mickiewicza do Paryża , gdzie przez kilka miesięcy jest studentem Mickiewicza. Po kilku miesiącach na prośbę rodziny wyjeżdża na studia do Berlina, tam otrzymuje dyplom z językoznawstwa . Aby móc podjąć pracę zawodową wstępuje do armii pruskiej do kawalerii. W 1848 roku w czasie wydarzeń rewolucyjnych , porzuca mundur pruski i walczy w powstaniu Mierosławskiego (potyczki z prusakami pod Miłosławiem i Sokołowem). Po upadku powstania zostaje uwięziony ,jednak udaje mu się zbiec z więzienia i wyjechać do Holandii. W Holandii pracował jako prywatny nauczyciel u bogatej rodziny. Pod naciskiem władz pruskich zostaje usunięty z terytorium Holandii i wyjeżdża do Francji. We Francji nie oczekuje żadnej protekcji od mieszkających tam polskich emigrantów , ciężko pracuje i kiedy bieda coraz bardziej zagląda mu w oczy , zaciąga się na statek jako prosty marynarz i płynie do Anglii. W Londynie przypadkowo spotyka swojego starszego brata z którym nie widział się od wielu lat i wraz z nim w 1851 roku płynie do Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Po przyjeździe do Ameryki jego początki na obczyźnie nie są łatwe , jednak jego sytuacja powoli ulega zmianie, ponieważ podczas podróży koleją poznaje wdowę po pastorze , która następnie opiekuje się nim podczas ciężkiej choroby. Po tych wydarzeniach Karge żeni się z nią. Mieszkał niedaleko Nowego Jorku. A w Nowym Jorku zakłada szkołę języków obcych. W swojej szkole Karge wykłada język francuski i angielski.
W chwili wybuchu wojny 38 letni Karge ofiarował się na służbę gubernatorowi stanu New Jersey Oldenowi. Jak pisze J.Gordon osobiście znający Kargego , Kargre uważał że wojna służy zniesieniu niewolnictwa ,po wojnie miał powiedzieć do Gordona :„ dziękuję stwórcy, że zgniecioną została – hydra obrzydliwego niewolnictwa – że ugięte zostały dumne karki handlarzy istotami ludzkiemi”

W związku z tym, że byli oficerowie armii europejskich byli poszukiwani jako instruktorzy, przydzielono go jako podpułkownika do tworzonego 1 pułku jazdy New Jersey.

Organizacje i działania wojenne pułku opisuje kapelan pułkowy Henry R.Pyne w wydanej w 1871 „The History of The First New Jersey Cavalry”
Organizatorem tego pułku był mianowany przez prezydenta Lincolna w czysto polityczny sposób 70 letni były kongresman pułk William Halsted, którego bardziej interesowały sprawy polityki niż wojskowe. W związku z tym gubernator stanu odmówił przyjęcia pułku na żołd stanu.
Pod koniec sierpnia pułk przybył w okolice Waszyngtonu i został tam zakwaterowany. W tym momencie pułk potrzebował doświadczonego dowódcy , który odpowiednio wyszkoliłby żołnierzy i przygotował ich do przyszłych działań wojennych. Natomiast pułkownik Halsted nigdy nie miał do czynienia z wojskiem i nie znał się na dyscyplinie oraz szkoleniu żołnierskim . W obozie co rano urządzano tylko formalną zmianę warty podczas której żołnierze stawali do zmiany z kijami zamiast szabel bez wiedzy co mają robić dalej. Wieczorem w pułku urządzano również dress parade w której tłum ludzi ustawiał się w szereg i dostawał rozkazy wykonywania czynności , wymagających wytrwałych ćwiczeń których wcale nie było. Nikt nie pilnował również karności pułku dlatego też wkradło się pijaństwo i niesubordynacja. Przez dłuższy czas pułk przechodził z obozu do obozu ,aż wreszcie przydzielono go do jednej z brygad. Halsted nie dbał także o zaopatrzenia swoich ludzi a przecież potrzebna była broń, mundury wiele innych sprzętów i przede wszystkim żywność. Doszło do tego, iż żołnierze do obozu wstawiali się bez mundurów , koców i namiotów, a konie pułkowe nie miały odpowiedniej ilości paszy. Taka sytuacja trwała około pół roku i wtedy zmęczony trudem życia obozowego pułk Halsted poszedł na urlop.
W tym czasie podpułkownik Karge chcąc naprawić poczynione szkody w wyszkoleniu pułku zaczął w odpowiedni sposób wprowadzać rygor i poprawiać zasady szkolenia jednak nie dostawał potrzebnego zaopatrzenia. Za fatalny stan zaopatrzenia pułku odpowiedzialny był kwatermistrz pułkowy Benjamin Halsted ( prawdopodobnie krewny pułk. Halsteda) , który mimo ponagleń Kargego nie robił nic w celu usprawnienia zaopatrzenia pułkowego. Po interwencji dowódcy brygady, młody Halsted został skreślony z listy pułkowej , dowódca brygady stwierdził – że nie został on prawidłowo zaciągnięty do służby. Po tym incydencie wybrano odpowiedniego kwatermistrza , który od razu poprawił zaopatrzenie pułku.
Na wieść o zmianach zachodzących w pułku podczas jego nieobecności w obozie, a w szczególności o usunięciu kwatermistrza, Halsted natychmiast pośpieszył do obozu i rozpoczął ponowne rządy nad pułkiem. Stanął po stronie żołnierzy we wszystkich skargach przeciw Kargemu. W pułku utworzyły się dwa obozy , jeden popierał Halsteda , drugi Kargego, co sprawiało że pułk ciągle nie był gotowy do działań wojennych. W listopadzie 1861 roku pułk został przydzielony do dywizji generała Heintzelmana . Wtedy to w listopadzie Halsted uwikłał się w jakieś nieporozumienie z Departamentem Wojny, skutkiem czego został aresztowany.

Po raz kolejny komenda nad pułkiem przeszła w ręce Kargego, który wraz z starszym majorem Beaumontem starał się poprawić poziom wyszkolenia pułku. Pierwszą rzeczą jaką zrobili było wysłanie najgorszych oficerów przed wydział egzaminacyjny do Waszyngtonu. Nadzorowali również wykonywanie wszystkich wydawanych przez siebie rozkazów, co spowodowało ze w ciągu pięciu tygodni w żołnierzy został wpojony duch walki i dyscyplina wojskowa jaka im była potrzebna . Jednak pułkownik Halsted w styczniu 1862 załatwił już nieporozumienia z departamentem wojny i przywrócono go do dowództwa pułku, w tym czasie pułk usunięty został z pod jurysdykcji gen Heintzelmana .Po powrocie Halsted z zemsty wsadził do aresztu podpułkownika Kargego i majora Beaumonta, natomiast pułk rozłożył się obozem niedaleko wylotu ulicy 7-dmej prowadzącej z Waszyngtonu do Rockville. Żołnierze obozowali na małym obszarze w trudnych warunkach pogodowych, pozbawieni jakichkolwiek wygód i nie mieli żadnego zajęcia prócz zaciągania ciągłych męczących wart. Wielu oficerów popadło w niełaskę Halsteda, tak więc w obozie znowu rozpanoszyło się pijaństwo a pułk Halsted tracił czas na dochodzenie spraw swoich oficerów z wydziałem egzaminacyjnym. Stan ducha żołnierzy pogarszały pogłoski na temat prawdopodobnego rozwiązania pułku, co spowodowało dezercję. Dopiero 9 lutego 1862 roku Departament Wojny zmęczony niekompetencją Helstada postanowił usunąć go z Armii , a Karge i Beaumont zostali zwolnieni z aresztu.
Na nowego pułkownika został mianowany sir Perry Wyndham uczestnik rewolucji francuskiej z 1848 ,wojny krymskiej , walczył także w wojskach Garibaldiego. Karge został szybo doceniony przez nowego dowódcę a ich współpraca układała się doskonale. Tak więc w ciągi dwóch miesięcy intensywnych ćwiczeń przygotowali pułk do wymarszu na wyznaczone mu pozycje
W kwietniu i maju 1862 roku pułk Kargego pełnił służbę pikietową przy armii gen. McDowella. 1 pułk Jazdy New Jersey został przydzielony w tym okresie do brygady jazdy gen Bayarda a następnie pułk wysłany został do armii gen. Fremonta , który ścigał gen. Jacksona w dolinie rzeki Shenandoah.

Pierwszą potyczkę z konfederatami podczas bardzo trudnej przeprawy przez góry pułk Kargego stoczył pod Strasburgiem 1 czerwca 1862 roku. W bitwie tej najpierw zaatakował ze swoim batalionem jedną z kolumn Jacksona, rozproszył ją , a po rozproszeniu jej pochwycił jeńców. A gdy południowcom przybyły posiłki dzielnie bronił się razem z resztą brygady przed przeważającym liczebnie przeciwnikiem. W trakcie obrony jeden z pocisków konfederackich wybuchł pod koniem Kargego , obaj pod wpływem wybuchu zostali wyrzuceni w powietrze, koń został zabity , a Karge spadł cały na ziemię trochę potłuczony. Potyczka zakończyła się wycofaniem się Konfederatów, gdyż na miejsce starcia przybyły nowe oddziały Unii. Po kilku dniach pościgu za Konfederatami pułk Kargego wysłany został w rejon Harrisonburga , gdzie 6 czerwca 1862 roku wpadł w zasadzkę konfederacką. Wielu żołnierzy w trakcie walki spanikowało i rzuciło się do ucieczki. Karge starał się za wszelką cenę powstrzymać panikę, jednak na nic się to zdało , a pułkownik Wyndham dostał się do niewoli konfederackiej. Wtedy to Karge przejął dowodzenie nad pułkiem, który brał bierny udział w bitwie pod Cross Keys. Następnie Karge i jego pułk wrócił do armii McDowella .
Przez nieustanne działania wojenne Karge rozchorował się i udał się na kurację do szpitala w Culpeppr Court House. Jednak gdy tylko okazało się ,że planowana jest ofensywa generała Pope na Richmond , Karge będąc jeszcze chory powrócił do pułku . W potyczce nad Barnetts Ford 7 sierpnia 1862 roku śmiałym atakiem na tyły konfederatów przyczynił się do zwycięstwa brygady gen Bayarda w tym starciu.
Następnie 9 sierpnia w przegranej przez Unię bitwie pod Cedar Mountain osobiście dowodził 1 pułkiem Jazdy New Jersey, sam ustawiał go na pozycjach i prowadził pułk w tyralierce na Konfederatów , utrzymał się na pozycjach przez parę godzin ostrzeliwanych nieustannie przez artylerię konfederacką. Przesunął także stanowiska pułku tak aby nie dosięgał żołnierzy ogień konfederacki a sam powrócił na ostrzeliwane pozycje gen Bayarda .Po przegranej przez Unie bitwie osłaniał ze swoim pułkiem odwrót armii unijnej ku rzece Rappahannock .
Pod Brandy Station 20 sierpnia 1862 roku 1 pułk Jazdy New Jersey stoczył krwawą bitwę z kawalerią konfederacką gen Stuarta, która napadła niespodziewanie jednostki gen. Bayarda osłaniające armię Unii przekraczają rzęke . Kiedy 2 pułk jazdy nowojorskiej z brygady Bayarda poszedł w rozsypkę kawaleria konfederacka runęła na stojącego na prawym skrzydle Kargego. Karge dał rozkaz do ataku i pierwszy rzucił się na nieprzyjaciela, gdy wystrzelił wszystkie naboje rzucił pistoletem w głowę najbliższego z konfederatów, a następnie dobył szabli i wskoczył w tłum południowców. Widząc taki przykład żołnierze 1 pułku Jazdy New Jersey rzucili się do ataku za swoim dowódcą , pułk coraz bardziej ulegał przewadze konfederatów. Gdy Karge zobaczył częściowe rozproszenie swojego pułku, jeszcze raz próbował wraz ze swoim adiutantem Pennem Gaskellem oraz częścią żołnierzy zaatakować jednostki Stuarta rzucając się znowu zaciekle w gromadę południowców. Swym atakiem ocalił 1 pułk gdyż niedługo potem przybyły mu na pomoc pozostałe jednostki wysłane przez Bayarda. Bitwę tą Karge przypłacił ciężką raną nogi, leczył się w szpitalu przez dwa miesiące.

W trakcie nieobecności Kargego z niewoli konfederackiej powrócił pułkownik Wyndham i ponownie objął dowództwo 1 pułku. Podczas leczenia w październiku 1862 roku podpułkownik Karge powrócił do służby na prośby generała Bayarda. Otrzymał wtedy dowodzenie nad osobnym oddziałem jazdy, który złożony był z części kilku pułków. Jednostki dowodzone przez Kargego na początku października zajęły miasto Warrenton . Za nim Konfederaci zorientowali się żołnierze Kargego wkroczyli do miasta trzema drogami , gdzie pochwyciły 1600 jeńców i wielkie ilości zapasów. W mieście tym Karge wstrząśnięty był warunkami sanitarnymi w jakich przebywali ranni i chorzy żołnierze .Według raportu który Karge wysłał do generała Heintzlmana , domy i szpitale były przepełnione rannymi i chorymi , którzy spali na gołych podłogach a za pościel mięli tylko koce , wielu umierało z braku opieki, jedzenia i lekarstw.
31 października 1862 roku Karge kierował bitwą pod Aldie , nie zdołał pokonać kawalerii konfederackiej pod dowództwem Stuarta . Bitwa nie została rozstrzygnięta ponieważ wysłany przez Kargego oficer z oddziałem, który miał zaatakować tyły wojsk konfederackich nie wykonał zadania. Bitwa ta pokrzyżowała jednak plany Stuarta , który przez to nie dokończył rekonesansu w okolicach Piedmontu w Wirginii i nie powstrzymał marszu wojsk generała Franza Sigla. Z powodu ciągłych walk i nieustających kampanii Kargemu odnowiła się rana na nodze spod Brandy Station , zmuszony był do odbycia kolejnego leczenia. Więc 22 grudnia 1862 roku zrezygnował ze stopnia podpułkownika 1 pułku Jazdy New Jersey i wystąpił z służby.
Do służby powrócił na początku 1863 roku , wtedy to ofiarowano mu dowództwo organizowanego w Trenton 2 pułku Jazdy New Jersey . Następnie w czerwcu 1863 roku został naczelnym dowódcą jazdy stanu New Jersey, który miał za zadanie szykować się do ewentualnego ataku ze strony konfederatów. Karge pod swoją komendą miał całą jazdę stanową ale i inne oddziały ,które rząd federalny miał wysłać do obrony stanu. Jednak zwycięska dla armii unijnej bitwa pod Gettysburgiem, zapobiegła inwazji na stan New Jersey. Karge wraz z dowodzonym przez niego 2 pułkiem Jazdy New Jersey jeszcze przez miesiąc pełnił służbę w armii Unii działającej na terenie Wirginii.

W listopadzie roku 1863 wysłany został na południowo – zachodni teren działań wojennych. Sytuacja wojsk Unii na tym terenie była o wiele lepsza niż na wschodzie . Było to zasługą generała Ulyssesa Granta , który dzięki swojemu zdecydowaniu i zdolnością wojskowym górował nad Konfederatami , których to w początkach 1862 roku wyparł z większej części stanu Tennessee. W kwietniu 1862 roku flota Unii zdobyła największe miasto i port Konfederacji Nowy Orlean. I wtedy celem gen Granta stał się wielki port rzeczny na Missisipi Vicksburg . Vicksburg został zdobyty po bardzo ciężkich walkach w lipcu 1863 roku, w niedługim czasie poddał się wojskom federalnym także Port Hudson .Spowodowało to że całe dorzecze Missisipi było w rękach Unii a konfederackie stany zostały przecięte na pół. W zajętych przez Unię stanach zachodnich działały duże konfederackie oddziały partyzanckie , które nieustannie nękały wojska federalne.
Karge i jego pułk po przeniesieniu ze wschodu walczył nieustannie z partyzantką konfederacką, brał udział w siedmiu większych wyprawach przeciw partyzantom. Przeszedł stany Missisipi , Tennessee i Kentucky, a także Arkansas i Luizjanę , walki te dały mu wiele sposobności do wykazania jego talentów wojskowych. W wyprawach tych stoczył wiele zwycięskich bitew.
Wśród wypraw należy wymienić pierwszą wyprawę gen Samuela Sturgisa przeciw konfederackim partyzantom dowodzonym przez gen Forresta , złupił on południowo-zachodnie Kentucky oraz zachodnie Tennessee oraz wymordował załogę Fortu Pillow. Generał Sturgis wraz z jednostkami piechoty i jazdy wysłany został z Memphis w celu rozbicia Forresta , który schronił się w stanie Missisipi skąd prawdopodobnie zamierzał połączyć się z jednostkami konfederackimi w północnej Georgii.

W trakcie wyprawy Karge dowodził półbrygadą w której miał 2 pułk Jazdy New Jersey , 10 pułk piechoty z Missouri oraz sekcję artylerii. 2 maja 1864 roku Karge pobił w potyczce pod Bolivar przeważające siły Forresta , co było jedynym sukcesem wyprawy gdyż Sturgis powrócił do Memphis bez większych sukcesów. W miesiąc później Karge uczestniczył w kolejnej wyprawie Sturgisa przeciw Forrestowi, w trakcie której brał udział w przegranej przez wojska Unii bitwie pod Guntown na terenie południowo wschodniego. Po przegranej bitwie osłaniał odwrót Sturgisa , został również wysłany z Salem w celu wykonania rekonesansu na trasie do Corinth w Missisipi. W czasie tego rekonesansu zniszczył wiele konfederackich mostów i magazynów, przeprawił się również przez silnie wezbraną rzekę Hatchie . Następnie skutecznie odpierał ataki konfederatów nie tracąc przy tam ani jednego żołnierza , a wracają do obozu prowadził nawet 13 jeńców.
W lipcu 1864 roku Karge dowodził prowadzoną z Vicksburga wyprawą, w czasie której pokonał konfederatów pod Grand Gulf . Natomiast w sierpniu 1864 roku dowodził czasowo 2 Dywizją jazdy w korpusie kawalerii okręgu zachodniego Tennessee, dowodząc tą dywizją odbył kolejną wyprawę z Memphis do Oxford w stanie Missisipi. Potem Karge powrócił do dowództwa 1-szej brygady w 2 drugiej dywizji kawalerii.
We wrześniu 1864 r. podczas ekspedycji przeciw konfederackim partyzantom do stanu Missouri, Karge rozchorował się i pozostawiono go chorego w Bronsville w stanie Tennessee.
W końcu 1864 roku gdy tylko pozwalało mu na to zdrowie natychmiast wrócił do służby, wziął udział w wyprawie gen. Griesona przez stan Missisipi.

W wyprawie tej udział wzięło 3300 żołnierzy którzy byli podzieleni na trzy brygady. Pułkownik Karge dowodził 1 brygadą i miał pod sobą cztery pułki jazdy 2 z New Jersey,4 z Missouri , 7 z Indiany oraz 1 konnych strzelców z Missisipi. Wyprawa wyruszyła z Memphis 21 grudnia 1864 roku, Karge kierował się na południowy wschód i niszczył konfederackie składy wojskowe i linie kolejowe. 25 grudnia po dotarciu do Tupalo w Missisipi dostał rozkaz , aby skierował się ze swoją brygadą do odległego o 7 mil na południe Verona Station . W miasteczku tym były wielkie konfederackie magazyny broni pilnowane przez 700 kawalerzystów Forresta , jednostkę tą brygada Kargego pobiła błyskawicznym atakiem. W ręce Kargego wpadły konfederackie magazyny pełne broni którą Forrest zdobył na wojskach unijnych dowodzonych gen. Sturgisa w trakcie jego czerwcowej wyprawy. Jednostki następnie kierowały się dalej na południe do Okolona w Missisipi skąd wyparły konfederatów i po raz kolejny zdobyły duże składy broni konfederackiej. Następnie pod Egypt wojsko Kargego natrafiło na silnie oszańcowany duży oddział konfederatów ,który to poddał się po 2-dwu godzinnej walce. Po tej wygranej bitwie wyprawa zmieniła kierunek na południowo zachodni i po długim marszu dotarła do Vicksburga 6 stycznia 1865 roku.
Następnie Karge wraz ze swoim pułkiem wysłany został do o Natchez w południowym Missisipi ,gdzie tamtejszy komendant powierzył mu dowództwo brygady a jego pułk wziął za swoją straż przyboczną. Jednak nie długo przebywał Karge w Natchez gdyż przeniesiony do Nowego Orleanu jego dawny przełożony gen Grierson, wystarał się o przysłanie Kargego i jego pułku do Nowego Orleanu. W Nowym Orleanie Karge otrzymał dowództwo 1-szej brygady w 7-ej dywizji kawalerii , wraz z Griersonem wyruszył z Fortu Blakely w Alabamie 17 kwietnia 1865 roku w ostatnią wyprawę przeciw konfederatom. W drodze po przejechaniu 700 mil do armii doszła wiadomość o zakończeniu wojny oraz zamordowaniu prezydenta Lincolna. Niedługo potem Karge pozostawiony został przez gen Griersona w Columbus w Missisipi jako komendant okręgu wojskowego .W czerwcu 1865 roku na około przez Mobile w Alabamie oraz Nowy Orlean w Luizjanie Karge w raz ze swoim pulkiem przybył po raz kolejny do Natchez w Missisipi. Gdzie w mieście tym do demobilizacji Karge pełnił funkcje komendanta południowego okręgu Missisipi , a w sierpniu 1865 w „uznaniu jego działalności i cennej służby podczas wojny” kongres awansował go do rangi generała brygady.
Ze służby w armii federalnej Józef Karge został honorowo zwolniony 1 listopada 1865 roku ale na własną prośbę pozostał w stopniu porucznika w regularnym wojsku Stanów Zjednoczonych Ameryki .Służbę kontynuował na terenie stanu Nevada w 8 pułku Kawalerii a od 1 lutego 1870 roku w 9 pułku piechoty

1 stycznia 1871 roku opuścił armii , kiedy Kolegium New Jersey w Princeton zaprosiła go na katedrę europejskich języków i literatur. Pracował tam jako profesor aż do śmierci do 27 grudnia 1892 roku zmarł na promie w drodze z Jersey City do Nowego Jorku.

Bibliografia.
Opracowania
Grzeloński B., Rusinowa I., Polacy w wojnach amerykańskich
1775 – 1783 1861 – 1865,Warszawa ,1973
Haiman M., Historja Udziału Polaków W Amerykańskiej Wojnie Domowej ,Chicago,1928
Korusewicz L., Wojna Secesyjna, Warszawa, 1985

Lachowicz T., Weterani Polscy w Ameryce do 1939, Warszawa 2001
Ławrowski A.,Polacy w dziejach stanów Stanów Zjednoczonych ,Warszawa 1977
Źródła i Pamiętniki
Pyne H.R , The History of The First New Jersey Cavalry, Trenton N.J.,1871
Gordon J. , Podroż do Nowego Orleanu, Lipsk 1867
24-02-2020 09:55
Znajdź wszystkie posty użytkownika Odpowiedz cytując ten post
Odpowiedz 


Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości

Kontakt | Moje forum | Wróć do góry | Wróć do forów | Wersja bez grafiki | RSS